Algemene omschrijving

Het programma collectieve voorzieningen bestaat uit de volgende onderdelen:

  1. Volksgezondheid;

  2. Jeugd en jeugdgezondheidszorg;

  3. Samenkracht en burgerparticipatie;

  4. Cultuur;

  5. Sportbeleid, activering en sportvoorzieningen.

Met de uitwerking van deze onderdelen willen we met algemene en vrij toegankelijke voorzieningen bijdragen aan de ontwikkeling, participatie en zelfredzaamheid van onze inwoners. Dit programma heeft een duidelijke relatie met programma 7 waarin individuele (zorg-)voorzieningen worden behandeld.

In het programma collectieve voorzieningen gaat het om activiteiten en diensten, waarmee we zoveel mogelijk willen voorkomen, dat onze inwoners een beroep moeten doen op, vaak duurdere, individuele voorzieningen. Of die daarop juist een aanvulling zijn. Collectieve voorzieningen zijn van belang voor preventie, het vroeg signaleren van problemen en het benutten van de eigen mogelijkheden van inwoners.

Wat wilden we bereiken ?

Doelstelling

Participatie, zelfredzaamheid, gezondheid en ontwikkeling van inwoners

Wat wilden we bereiken

Inwoners zijn gezond en ontwikkelen zich naar vermogen

De jeugd groeit gezond, veilig en kansrijk op

Inwoners zijn zo zelfredzaam mogelijk en participeren in de samenleving

Wat hebben we daarvoor gedaan

1. Faciliteren samenkracht en burgerparticipatie

2. Bepalen uitvoering taken Wet Publieke gezondheid

3. Bepalen toegang sociaal domein (kernteams)

4. Faciliteren en regisseren preventieve voorzieningen jeugd

5. Faciliteren van sportvoorzieningen

6. Faciliteren van cultuurvoorzieningen

7. Faciliteren en regisseren preventieve en algemene voorzieningen sociaal domein

8. Faciliteren ondersteuning mantelzorgers en vrijwilligers

Met dit programma willen we bereiken dat inwoners zelfstandig kunnen meedoen in de samenleving, zich ontwikkelen en bijdragen aan de maatschappij. Daarnaast krijgt jeugd de kansen om gezond en veilig op te groeien, zodat zij hun talenten kunnen benutten. Goede preventieve voorzieningen helpen problemen te voorkomen en maken dat meer jeugdigen en gezinnen zichzelf kunnen redden, met of zonder hulp van andere ouders of vrijwilligers.

Onze ambitie is dat alle inwoners meedoen en niemand aan de kant staat. We bieden passende oplossingen voor jongeren, ouderen en kwetsbare inwoners en werken samen met partners aan de transformatieopgave. Met de Monitor Sociaal Domein beoordelen we de effecten van preventie en maatwerkvoorzieningen. De menselijke maat is daarbij leidend: ondersteuning moet aansluiten bij de leefwereld van inwoners. Ook faciliteren we vrijwilligers en mantelzorgers en stimuleren we samenwerking binnen een sterk maatschappelijk netwerk. Daardoor kunnen problemen die ontstaan, sneller worden gesignaleerd. We creëren voorwaarden voor samenwerking en subsidiëren organisaties voor hun bijdragen aan maatschap­pelijke programma’s.

De voorzieningen voor sport en cultuur in onze gemeente en onze regio, hebben een hoog niveau. Het jeugdsport- en cultuurfonds helpt jongeren uit gezinnen die minder te besteden hebben om die voorzieningen te gebruiken. In 2025 hebben er in totaal 254 kinderen gebruik van het fonds gemaakt, ten opzichte van 253 in 2024 en 251 in 2023. Inwoners kunnen ook gebruik maken van het volwassen sport- en cultuurfonds. In 2025 is hier totaal 93 keer gebruik van gemaakt, ten opzichte van 94 keer in 2024 en 36 keer in 2023. Sport- en cultuurfunctionarissen van Team4Talent stimuleren deelname aan sport- en culturele activiteiten van jeugd in het onderwijs en bij de kinderopvang en op pleintjes en trapveldjes op wijk- en buurtniveau. De verenigingsondersteuner sport van Team4Talent helpt verenigingen. Beweegcoaches zetten zich in om een gezonde leefstijl te bevorderen onder senioren en mensen met een beperking of chronische ziekte. We willen dat culturele voorzieningen zichtbaar, toegankelijk en samenhangend zijn en stimuleren educatie en participatie.

Gezondheid is essentieel om mee te doen in de samenleving. De gemeente heeft een gezondheidsaanpak opgesteld in de nieuwe Nota Lokaal Gezondheidsbeleid 2025-2028. Deze is in maart 2025 vastgesteld door de raad. Het bijbehorende uitvoeringsprogramma is gestart.

Inwoners zijn gezond en ontwikkelen zich naar vermogen

Uit de verschillende gezondheidsmonitoren van de GGD blijkt dat Pijnacker-Nootdorp gemiddeld genomen een ‘gezonde’ gemeente is. Wel is er een aantal kwetsbare doelgroepen, waarvoor we preventieve maatregelen inzetten. Met deze maatregelen en collectieve voorzieningen zoals publieke gezondheidszorg, sport, cultuur en welzijn, faciliteren we de lokale samenleving, die hierdoor in staat is zich op eigen kracht, gezond en naar vermogen te ontwikkelen.

Volksgezondheid

Samen met onze lokale en regionale partners, zoals scholen, kinderopvangaanbieders, sportverenigingen en welzijnsorganisaties, werken we aan de uitvoering van onze ambities uit de Nota Lokaal Gezondheidsbeleid 2025-2028 en richten we ons op de volgende speerpunten:

  • Bevorderen gezonde leefstijl van jongeren en volwassenen;

  • Bevorderen mentale gezondheid waaronder aanpak bestrijden eenzaamheid;

  • Preventie genotmiddelen (waaronder alcoholgebruik, overmatig gamen en gebruik sociale media);

  • Bevorderen gezonde (rookvrije) leefomgeving;

  • Gezonder ouder worden;

  • Verkleinen gezondheidsverschillen;

  • Verhogen vaccinatiegraad Rijsvaccinatieprogramma.

In 2025 is de uitvoering van het Lokaal Gezondheidsbeleid voortgezet. De JOGG-coördinator voert het plan voor de aanpak van overgewicht bij jonge kinderen uit, waaronder het programma gezonde kinderopvang. In dit kader zijn medewerkers van de verschillende kinderopvanglocaties geschoold over gezonde voeding en zijn er ouderbijeenkomsten georganiseerd over dit thema.

Het project Sociaal Vitaal is nog altijd actief in verschillende kernen en wijken van de gemeente, zoals Nootdorp Centrum West, de Venen Oost en Delfgauw. Eind 2025 is een nieuw Sociaal Vitaal project gestart in Pijnacker Zuid met als resultaat 75 deelnemers, verdeeld over drie groepen. Het project in Pijnacker Noord is afgerond en de groepen gaan zelfstandig verder. Voor deelnemers aan de Gecombineerde Leefstijlinterventies (GLi) is aanvullend beweeg/sport aanbod gekomen. GLi kende vorig jaar ruim 100 deelnemers. Fitstap (onder begeleiding wandelen) is succesvol voortgezet met meerdere groepen. Ook in de avonduren, speciaal voor inwoners die overdag werken of bezig zijn.

Samen met Brijder Preventie en GGD Haaglanden heeft Pijnacker-Nootdorp in 2025 actief meegedaan aan verschillende campagnes gericht op vermindering van alcoholgebruik en roken: 'Ik stop (roken) en ik pas (alcohol)'. Verder biedt Brijder online preventie seminars. Ook wordt samengewerkt met het onderwijs in het kader van preventie van roken en vapen.

Brede SPUK-regeling: Sportakkoord II, Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en Integraal Zorgakkoord (IZA)

De rijksoverheid werkt met verschillende zorgakkoorden aan het realiseren van een gezonde generatie in 2040. Het doel is dat mensen gezond en weerbaar kunnen leven in een gezonde omgeving met een sterke sociale basis, met extra aandacht voor preventie, de eerste 1.000 dagen en kwetsbare groepen. Dit moet zowel de gezondheid verbeteren als de zorgkosten beperken.

De Brede SPUK-regeling van het Ministerie van VWS ondersteunt deze beweging door thema’s binnen het sociaal domein beter met elkaar te verbinden en de verschuiving van zorg naar preventie te stimuleren. Onder deze regeling vallen onder andere het Sportakkoord II, het GALA en het IZA. In 2025 is extra ingezet op het doorbreken van schotten, zodat middelen flexibeler konden worden ingezet over programma’s en ketenaanpakken heen.

Voor de jaren 2023 tot en met 2026 is Brede SPUK-subsidie aangevraagd en toegekend. Dit heeft geleid tot een integraal plan voor de periode 2024–2026. In 2025 zijn middelen ingezet voor programma’s, interventies en activiteiten die bijdragen aan het bevorderen van een gezonde leefstijl en het terugdringen van gezondheidsachterstanden. Daarbij is uitvoering gegeven aan de aan de Brede SPUK verbonden ketenaanpakken, waaronder Kansrijke Start, Kind naar Gezond Gewicht, Valpreventie en Welzijn op Recept.

Vanaf 2026 wordt de Brede SPUK structureel met 10% verlaagd. Daarom zijn in 2025 voorbereidingen getroffen om prioriteiten te herzien, samenwerking verder te integreren en overlap te verminderen, zodat de ingezette beweging richting preventie en een sterke sociale basis binnen de beschikbare middelen kan worden voortgezet.

Binnen het zorgdomein wordt regionaal uitvoering gegeven aan het Integraal Zorgakkoord via het Regionaal Integraal Gezondheidsakkoord (RIGA), in samenwerking met gemeenten, zorgverzekeraar en zorgaanbieders. Daarnaast is in 2025 gewerkt aan de verdere positionering van het Aanvullend Zorg en Welzijn Akkoord (AZWA), gericht op het versterken van de samenhang tussen zorg, welzijn en preventie. Tegelijkertijd bestond er in 2025 nog onduidelijkheid over de verdere uitwerking, governance en structurele financiering van AZWA, waardoor de exacte doorwerking naar lokaal niveau nog niet volledig kon worden vastgesteld.

In 2025 is landelijk bestuurlijke duidelijkheid ontstaan rondom de zorgakkoorden. Na intensieve gesprekken is de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) weer aangehaakt en is het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) ondertekend. Hiermee is de landelijke samenwerking op het terrein van zorg en welzijn geformaliseerd en voortgezet. Voor de regio zijn in 2025 zowel SPUK-IZA-middelen als SPUK-transformatiemiddelen ontvangen. De SPUK-transformatiemiddelen zijn gekoppeld aan de interventies uit het vastgestelde regionale transformatieplan en worden ingezet voor de uitvoering daarvan. De SPUK-IZA-middelen zijn opnieuw beschikbaar gesteld ter ondersteuning van de regionale samenwerking en uitvoering van de zorgakkoorden.

De inzet van medewerkers die zich bezighouden met de uitvoering en verdere uitwerking van de transformatieopgaven in 2025 is hiermee financieel geborgd binnen de beschikbare rijksmiddelen.

De jeugd groeit gezond, veilig en kansrijk op

Pijnacker-Nootdorp is een gemeente met een relatief jonge bevolking. In 2025 lag het aandeel jeugdigen in de bevolking hoger dan het landelijk gemiddelde. In vergelijking met andere gemeenten in Zuid-Holland doen jongeren in Pijnacker-Nootdorp het over het algemeen goed. Zo is er sprake van relatief minder achterstandsleerlingen, minder werkloze jongeren en een lagere kans op armoede. Het aandeel jongeren tot achttien jaar dat gebruik maakt van jeugdhulp ligt rond het landelijk gemiddelde (bron: waarstaatjegemeente.nl).

In 2025 is ingezet op preventie en vroegsignalering via de jeugdgezondheidszorg, het onderwijs en het jeugd- en jongerenwerk, in samenwerking met partners in de wijk en het lokale netwerk. Daarbij is gewerkt vanuit de Visie Sociaal Domein 2024–2028, waarin het versterken van de sociale basis, eigen kracht en het bieden van tijdige en passende ondersteuning dichtbij inwoners centraal staan. De kernteams, jeugdgezondheidszorg en het jeugd- en jongerenwerk zijn hierbij zichtbaar en laagdrempelig aanwezig in de leefwereld van jeugdigen.

Het jeugd- en jongerenwerk heeft in 2025 bijgedragen aan ontmoeting, participatie en talentontwikkeling van jongeren door zichtbaar en laagdrempelig aanwezig te zijn in de wijken en op scholen. Dit is vormgegeven via een breed aanbod van sportieve, sociale en preventieve activiteiten, waaronder groepsgerichte interventies, talentprogramma’s en ontmoetingsactiviteiten in de openbare ruimte. Activiteiten zoals The Hunt en groepscoachingstrajecten boden ruimte voor ontmoeting en gesprek en droegen bij aan het versterken van sociale vaardigheden en de verbinding tussen jongeren onderling en met professionals. Door deze aanpak is ingezet op contact, normaliseren en vroegsignalering. Vragen zijn, waar mogelijk, licht opgepakt en waar dat nodig is, is doorverwezen, met aandacht voor de rol van ouders.

Begin 2025 is ook de inventarisatie naar jongerenontmoetingsplekken (JOP’s) afgerond. Dit heeft geleid tot het besluit om vier JOP’s in de buitenruimte te realiseren. In de vervolgfase wordt gewerkt aan de nadere uitwerking, waarbij participatie van jongeren en andere betrokkenen centraal staat, onder meer bij de verdere invulling en locatiekeuze.

Normaliseren en de-medicaliseren

In 2025 is de campagne Anders zijn, is heel normaal gestart om het thema normaliseren en het welbevinden van kinderen nog meer onder de aandacht te brengen. Alle basisscholen in Pijnacker-Nootdorp hebben actief meegedaan met materialen zoals posters, flyers en magazines. Daarnaast organiseerden we netwerkbijeenkomsten met professionals in het onderwijs en het sociaal domein, waarin centraal stond: "Hoe creëren we een omgeving die veerkracht stimuleert en waarin kinderen zichzelf kunnen zijn?". De focus lag in 2025 op basisscholen. In 2026 breiden we de campagne uit naar kinderopvang, zodat het belang van welbevinden en ‘het gewone leven’ al vroegtijdig bij ouders en professionals onder de aandacht komt.

Het doel is jeugdhulp betaalbaar te houden en middelen in te zetten waar het echt nodig is. Daarom willen we minder doorverwijzingen en de verwijsstroom meer via het kernteam laten verlopen, zodat ondersteuning contextgericht en integraal is. Jongeren die echt jeugdhulp nodig hebben, kunnen dat ook krijgen. Met de campagne Anders zijn, is heel normaal geven we meer gezicht aan schoolmaatschappelijk werk (SMW) op scholen. Ouders en kinderen worden hierdoor laagdrempelig geholpen bij opvoed- en opgroeivragen. SMW stimuleert het gesprek over het accepteren en verdragen van hobbels die bij opgroeien horen. Zo maken we duidelijk wat normale uitdagingen zijn en bieden we ondersteuning alleen waar dat nodig is.

Vanaf maart 2025 nemen we als proeftuingemeente deel aan het Consortium Normaliseren & Versterken van het Gewone Leven, ondersteund door een ZonMw-subsidie voor vier jaar. In dit samenwerkingsverband werken we samen met Hogeschool Windesheim, Hogeschool Utrecht, De Haagse Hogeschool, het Leids Universitair Medisch Centrum, de gemeente Utrecht en oudervertegenwoordigers aan kennisontwikkeling rond normaliseren in opvoeding en opgroeien. Eind oktober vond een netwerkbijeenkomst plaats waarin vragen centraal stonden als: "Wat bedoelen we met ‘het gewone leven’ en hoe versterken we dat in de praktijk?". Deze inzichten bieden waardevolle handvatten voor de verdere uitwerking van ons lokale programma rondom normaliseren.

Jeugdgezondheidszorg

In de regio werken we op het gebied van jeugdgezondheidszorg samen met Jeugdgezondheidszorg Zuid-Holland West (JGZ-ZHW). Deze samenwerking is vastgelegd in het Convenant uitvoering jeugdgezondheidszorg gemeenten Zuid-Holland West 2022-2027. In 2025 is gestart met de evaluatie van dit convenant, met als doel input te leveren voor besluitvorming over de samenwerking in de periode na 2027. De JGZ vervult een belangrijke rol in de preventie. De organisatie heeft een vroeg en laagdrempelig contactmoment met ouders en opvoeders en biedt ondersteuning gericht op het versterken van opvoedvaardigheden en het zelfvertrouwen van ouders/opvoeders. 

Vanuit het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) heeft de JGZ ook in 2025 een belangrijke bijdrage geleverd aan de ketenaanpakken Kansrijke Start en Kind naar Gezond Gewicht. Een concreet voorbeeld hiervan is de start van trainingen door logopedisten van de JGZ aan pedagogisch medewerkers van kinderopvangorganisaties, gericht op vroegsignalering en preventie. Daarnaast is in 2025 regionaal onderzocht welke kansen er liggen voor verdere samenwerking ter versterking van zowel de lokale als regionale ketens. Ook is regionaal aandacht besteed aan de dalende vaccinatiegraad, onder andere door middel van een participatief actieonderzoek. De uitkomsten van dit onderzoek worden verwacht in 2026.

Inwoners zijn zo zelfredzaam mogelijk en participeren in de samenleving

Het overgrote deel van de inwoners is zelfredzaam en participeert zelfstandig in de samenleving. Zij lossen hun eigen problemen op of doen een beroep op hun sociale omgeving. Waar ondersteuning nodig is, kunnen inwoners gebruik maken van door ons gesubsidieerde algemene voorzieningen, zoals het jeugd- en jongerenwerk, de SWOP, Bibliotheek Oostland en de laagdrempelige ondersteuning door de kernteams.

Faciliteren en regisseren preventieve en algemene voorzieningen

De netwerkpartijen (SWOP, Bibliotheek Oostland en Jeugd- en Jongerenwerk) werken samen onder de noemer SBJ Samen Sterk. Gezamenlijk geven zij uitvoering aan een integrale resultaatgerichte opdracht. Deze opdracht is gebaseerd op de beleidsuitgangspunten van de visie op het sociaal domein, ‘Samen gereed voor de toekomst’ en op de Uitvoeringsagenda Transformatie Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang 2022-2026. De thema's waaraan de netwerkpartijen in 2025 gewerkt hebben zijn Eenzaamheid, Informele (zorg)netwerken in de wijk en het monitoren van afgeronde projecten.

Daarnaast neemt SBJ deel aan het netwerkoverleg Wijken die Werken. De implementatie van de informele netwerken in de drie wijken Nootdorp Plan West, Delfgauw Emerald en Pijnacker Noord is voortgezet en in Tuindershof Pijnacker is gestart met de pilot. Ook is in alle pilotwijken gestart met het toepassen van Lief en Leedstraten. Hierbij worden professionals, vrijwilligers en inwoners gestimuleerd en ondersteund bij het bouwen van een duurzaam netwerk, oftewel communities. Hierbij wordt uitgegaan van de ABCD-methode. Het doel van Asset-Based Community Development is het van binnenuit werken aan een leefbare buurt door sociale relaties tot stand te brengen en capaciteiten van bewoners en organisaties binnen de lokale gemeenschap te mobiliseren.

SBJ is ook bezig met de uitvoering van het programma Eenzaamheid. Dit doen zij samen met partners aan de hand van de volgende bouwstenen: (1) Weten, (2) Vinden, (3) Ondersteunen, (4) Kwaliteit bieden, (5) Samenwerken en (6) Informeren. SBJ richt zich in eerste instantie breed op alle leeftijdsgroepen.

Veilig thuis

In 2025 is de Regiovisie Aanpak Huiselijk Geweld Haaglanden voor de periode 2026 en verder aangeboden aan de negen gemeenteraden in Haaglanden voor vaststelling. In de nieuwe regiovisie wordt de bestaande regionale inzet op interventies geborgd. Ook is er focus aangebracht: we zetten in op het voorkomen van huiselijk geweld door middel van preventie en vroegsignalering. We richten ons op duurzaam herstel met interventies als Intensief Casemanagement (ICM), een aanpak die hulpverlening en regievoering combineert. Ook zetten we in op de Multidisciplinaire Aanpak (MDA++) bij huishoudens met complexe meervoudige problematiek. Daarnaast richten we ons op de samenwerking tussen zorg- en strafpartners en de gemeenten. Lokaal zien we dat de instroom aan meldingen van Veilig Thuis in 2025 stabiel was. Het aantal adviezen nam toe, een ontwikkeling die ook regionaal zichtbaar is. Ook in 2025 is actief aandacht besteed aan de Orange the World campagne, waarin aandacht wordt gevraagd voor geweld tegen vrouwen en meisjes. De campagne stond in het teken van cultuur & jongeren, waaraan ook de gemeenteraad heeft deelgenomen.

Wet verplichte GGZ en mensen met verward gedrag

Sinds 2020 voeren we de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz) uit, die verplichte behandeling mogelijk maakt wanneer dit noodzakelijk is voor de veiligheid van betrokkene of omgeving. In lijn met de landelijke trends merken wij een toename van complexe problematiek. De oorzaak hiervan ligt vooral bij een toename van mensen met (psychiatrische) problematiek en lange wachtlijsten voor passende GGZ zorg‑ en woonplekken, waardoor situaties vaker escaleren. Daarnaast is er sprake van betere en strengere registratie waardoor het ook beter inzichtelijk wordt. In het laatste kwartaal van 2025 is gestart met de actualisatie van de aanpak voor personen met verward/onbegrepen gedrag, dat heeft geleid tot een inventarisatie van knelpunten en een set aanbevelingen. Deze worden in de eerste helft van 2026 vertaald naar een plan van aanpak. De regionale aanpak is in 2025 structureel geborgd binnen het Zorg- en Veiligheidshuis via de landelijke Levensloopaanpak en de bestuurlijke werkgroep Personen met Onbegrepen Gedrag.

Collectief aanvullend vervoer

In 2025 is het aantal inwoners dat gebruik maakt van de Regiotaxi Haaglanden gestegen. Het aantal inwoners dat gebruik maakt van de Regiotaxi komt in sommige maanden weer in de buurt van de aantallen voor corona (circa 2.000 per maand). Over heel 2025 ligt het gebruik ruim boven de 80% van het aantal ritten in 2019. We gaan ervan uit dat de groei in 2026 verder doorzet.

Naast het vervoer van de Regiotaxi organiseerde SWOP in 2025 ook ANWB Automaatje. Dit is een vervoersservice waarbij 'vrijwillige' chauffeurs met eigen auto minder mobiele plaatsgenoten op verzoek vervoeren tegen een kleine vergoeding. In 2025 zijn bijna 1.800 ritten geboekt. Het grootste deel van de ritten heeft een medisch of sociaal doel.

Subsidieregelingen

Voor het ondersteunen van maatschappelijke initiatieven zijn er verschillende subsidieregelingen:

  • De Subsidieregeling voor activiteiten en evenementen van vrijwilligersorganisaties, bedoeld voor de doelgroepen jeugd tot en met 23 jaar, mensen met een beperking en kwetsbare inwoners.

  • De Buurtknip voor het stimuleren en faciliteren van initiatieven van inwoners en inwonersorganisaties voor activiteiten op straat-, buurt- of wijkniveau;

  • De Cultuurknip voor kleine culturele initiatieven van inwoners die de cultuurparticipatie bevorderen;

  • Het Subsidiebeleidskader voor het subsidiëren van maatschappelijke (netwerk)organisaties.

In 2025 is ons subsidiebeleid geactualiseerd. Bureau Berenschot heeft de Algemene Subsidieverordening PN 2020, het Subsidiebeleidskader Maatschappelijke Voorzieningen en alle subsidieregelingen tegen het licht gehouden. De actualisatie heeft geleid tot het vaststellen van de (nieuwe) Algemene Subsidieverordening PN 2026 en aangepaste versies van de Buurtknip, de Cultuurknip en de Subsidieregeling voor vrijwilligersorganisaties. Voor het subsidiëren van maatschappelijke (netwerk)organisaties is de Subsidieregeling voor Maatschappelijke Ondersteuning opgesteld. De Visie op een veerkrachtig sociaal domein wordt voortaan beschouwd als beleidskader.

Ondersteuning mantelzorgers en vrijwilligers

In 2025 zijn mantelzorgers door de mantelzorgconsulenten ondersteund via collectieve activiteiten, lotgenotencontact en individuele gesprekken. De nadruk lag op ontmoeting, herkenning en het bieden van praktische handvatten. De deelname aan het Ketenoverleg Dementie is voortgezet en mantelzorgers zijn via nieuwsbrieven en lokale media geïnformeerd over actuele thema’s en beschikbare ondersteuning. Samen met de casemanagers dementie is gestart met de training Mantelzorgers op de wachtlijst, bedoeld voor mantelzorgers die wachten op toewijzing van een casemanager. In 2025 zijn twee trainingsgroepen georganiseerd, met in totaal veertien mantelzorgers. Het Alzheimer Trefpunt blijft goed bezocht, met gemiddeld ongeveer twintig bezoekers per bijeenkomst en een jubileumviering met bijna 80 aanwezigen. Van Alzheimer Nederland ontvingen wij het certificaat dementievriendelijke gemeente 2025.

Respijtzorg door vrijwilligers is voortgezet. Vanuit de Vrijwillige Terminale Zorg Thuis (VPTZ) waren er niet alleen reguliere inzetten, maar ook voor het eerst nachtinzetten, die mantelzorgers extra verlichting boden. De Week van de Mantelzorg kende dit jaar een weliswaar wat kleinschaliger, maar goed bezochte opzet. Tijdens de bijeenkomsten ontstonden warme en open gesprekken, waarin mantelzorgers veel herkenning bij elkaar vonden. De sfeer werd omschreven als ontspannen en laagdrempelig, met ruimte om ervaringen te delen en even op adem te komen. Op de Dag van de Mantelzorg ontvingen ingeschreven mantelzorgers een attentie als blijk van waardering.

Het Vrijwilligers Informatiepunt (VIP) ondersteunde inwoners en organisaties bij het vinden van passend vrijwilligerswerk. In 2025 stonden er 160 vacatures open. Er meldden zich 162 nieuwe vrijwilligers aan bij het VIP, met 69 kandidaten werd een persoonlijk intakegesprek gevoerd. Dit resulteerde in 108 succesvolle matches. Tijdens NLdoet waren, net als vorig jaar, ruim 500 vrijwilligers actief binnen 24 lokale organisaties. Daarnaast vonden via de vacaturebank van het VIP meer dan 120 scholieren een maatschappelijke stageplaats.

Nieuw dit jaar was de Vrijwilligers Feestweek. In deze waarderingsweek werden veertien workshops en diverse activiteiten aangeboden. De belangstelling was groot: in totaal namen ongeveer 500 vrijwilligers deel aan het programma.

Jongeren bleven goed vertegenwoordigd binnen het vrijwilligerswerk. Via Young Connection waren 109 jongeren in het afgelopen jaar actief, onder andere als taal- of huiswerkmaatje, bezoekmaatje en bij activiteiten op verschillende locaties. De maandelijkse Meet-Ups voor jongeren bleven een laagdrempelige en succesvolle manier om jongeren met elkaar te verbinden en nieuwe jonge vrijwilligers te betrekken.

Cultuur

De hoofdlijnen van de cultuurnota ‘Verbinden door cultuur’ zijn grotendeels uitgevoerd. In juni 2025 nam de gemeenteraad de motie ‘verfijning cultuurnota’ aan. Hierin is het college verzocht in de Cultuurnota een heldere visie en ambitie tot 2030 op te nemen voor cultuur in Pijnacker-Nootdorp. Deze visie en ambitie is in oktober als besluitvormende notitie door de gemeenteraad vastgesteld. Op basis van de vastgestelde visie en ambitie is een nieuwe Cultuurnota opgesteld die ter vaststelling is aangeboden aan de gemeenteraad.

De Uit-agenda was het hele jaar door gevuld met een divers en herkenbaar cultureel aanbod, variërend van lokale voorstellingen en exposities tot wijkgerichte activiteiten en evenementen. De afspraken uit 2024 over de voortzetting van Cultuureducatie met Kwaliteit (CmK) zijn in 2025 uitgevoerd. Scholen konden hierdoor ook dit jaar gebruikmaken van een samenhangend en kwalitatief sterk cultuureducatief aanbod dat doorloopt tot en met 2028.

In 2025 vonden opnieuw uiteenlopende culturele activiteiten en evenementen plaats, waaronder het Verbeeldingsweekend en uitvoeringen van lokale koren, dansscholen en muziekverenigingen. Daarnaast zijn zowel structurele als eenmalige culturele activiteiten ondersteund via subsidieregelingen. Ook kleinschalige initiatieven van inwoners en makers kregen ondersteuning vanuit de Cultuurknip, waarmee ruimte werd geboden aan nieuwe ideeën en laagdrempelige culturele participatie.

Op het gebied van cultureel erfgoed is in 2025 voortgebouwd op de inzet van voorgaande jaren. Tijdens de Open Monumentendag openden wederom meerdere gemeentelijke en rijksmonumenten in Pijnacker, Nootdorp en Delfgauw hun deuren voor het publiek. Eigenaren van gemeentelijke monumenten konden gebruik maken van de monumentensubsidie om bij te dragen aan het behoud en onderhoud van het lokale erfgoed. Daarnaast is verder gewerkt aan het zichtbaar en beleefbaar maken van de lokale geschiedenis. De eerder geplaatste monumentenborden vormen inmiddels een herkenbaar onderdeel van de openbare ruimte en dragen bij aan het vergroten van kennis en betrokkenheid van inwoners bij het cultureel erfgoed. Eigenaren van een gemeentelijk monument kunnen gratis schildjes ophalen zodat monumenten beter zichtbaar zijn.

In 2025 is verdere voortgang geboekt in de ontwikkeling van het Sociaal Cultureel Centrum (SCC) in Pijnacker. Het ontwerpproces is voortgezet richting een definitief ontwerp, met betrokkenheid van toekomstige gebruikers, omwonenden en ondernemers via onder meer de klankbordgroep. Daarmee wordt gewerkt aan een toegankelijke en multifunctionele plek waar inwoners straks kunnen leren, creëren, ontmoeten en cultuur beleven, zoals het volgen van muziekles, het bezoeken van voorstellingen, het lenen van boeken en het ontmoeten van anderen.

Sportbeleid en activering

Onze gemeente kent een rijk en gevarieerd aanbod aan sportorganisaties. Zowel sportverenigingen, als commerciële aanbieders. De meest recente cijfers over het percentage 'niet sporters' in onze gemeente stammen uit 2024. Het percentage 'niet sporters' in onze gemeente was toen 38,3 tegen een landelijk percentage van 42,5. In 2023 was 38,4% van de mannen en 21,4% van de vrouwen aangesloten bij een sportvereniging tegenover landelijk 31,5%, respectievelijk 16,4% (bron: waarstaatjegemeente.nl).

We geven uitvoering aan het Sportakkoord PN 2023-2026. Dit sportakkoord is gebaseerd op het landelijke Sportakkoord II: ‘Sport versterkt’. In 2025 is de uitvoeringsagenda 2023-2024 geëvalueerd en is een nieuwe uitvoeringsagenda voor 2025-2026 opgesteld. In het Sportakkoord PN 2023-2026 zijn, zonder volledig te zijn, de volgende interventies en activiteiten opgenomen:

  1. Verenigingsondersteuning sportverenigingen

  2. Bewegend Leren/ Dynamische Schooldag in het primair onderwijs en gezonde kinderopvang

  3. Nationale Sportweek

  4. Sociaal Vitaal voor inactieve senioren die eenzaamheid ervaren

  5. Samenwerkingsverband 'Inclusief sport en bewegen Haaglanden'

  6. Faciliteren lerend netwerk vakleerkrachten bewegingsonderwijs

  7. PR en communicatie rondom kleinere en/of minder bekende sporten en de website www.pijnackernootdorpactief.nl

De inzet van de sportfunctionarissen van Team4Talent (T4T) is in 2025 onverminderd doorgegaan. T4T richt zich op het organiseren en faciliteren van sport- en beweegactiviteiten voor de jeugd op school, bij de kinderopvang, in de wijk en bij de sportvereniging. Naast de sportfunctionarissen van T4T beschikken wij ook over beweegcoaches. De beweegcoaches richten zich op de doelgroepen senioren, aangepast sporten en chronisch zieken (waaronder inwoners met obesitas en long-covid patiënten). Bij de beweegcoaches zijn de SWOP en Ipse de Bruggen als uitvoeringspartner betrokken. Afspraken zijn vastgelegd in het projectplan Iedereen in beweging 2023-2026. Het Ondernemersfonds Pijnacker-Nootdorp draagt financieel bij aan de inzet van de beweegcoaches.

Sportvoorzieningen

In 2025 is onderzoek gedaan naar de toekomstbestendigheid van sportzaal Koningshof (Het Baken). De resultaten van dit onderzoek worden in 2026 vertaald naar een notitie over de toekomst van sportzaal Koningshof. In de zomer van 2025 zijn de eerste akoestische maatregelen genomen in sporthal De Viergang, bestaande uit het aanbrengen van wandpanelen. In de zomer van 2026 worden de beweegbare scheidingswanden van de sporthal opnieuw bekleed met absorberend materiaal. Met deze (tweede) maatregel moet de akoestiek in De Viergang voldoen aan de eisen voor akoestiek (nagalmtijd).

Voor wat betreft de buitensportaccommodaties is in de zomerperiode het voorgenomen onderhoud uitgevoerd conform het beheerplan sportvelden 2024-2027. Op sportcomplex De Groene Wijdte (DGW) is voetbalveld 3 omgebouwd tot wetraveld, inclusief verlichting. Hierdoor zijn de bespelingsmogelijkheden en kwaliteit toegenomen. Eveneens op DGW is hockeyveld 2 omgebouwd tot 'droog' hockeyveld en is kunstgrashockeyveld 3 gerenoveerd. Op sportpark 's Gravenhout zijn diverse hekwerken rond de velden 3 en 4 vervangen. Op sportpark Centrum is op veld 1 een nieuwe ballenvanger geplaatst om te voorkomen dat er ballen in centrum Hart van Nootdorp komen. De Tennisvereniging Pijnacker (TVP) heeft een aanvraag ingediend voor garantstelling door de gemeente in verband met de realisatie van padelvoorzieningen op het tenniscomplex.