Het programma Ruimte en wonen bestaat uit drie onderdelen:

1. Ruimtelijke ordening;

2. Wonen en bouwen;

3. Grondexploitaties, met uitzondering van bedrijventerreinen.

Met de uitwerking van deze onderdelen dragen we bij aan het behoud en de ontwikkeling van een herkenbare en aantrekkelijke gemeente voor inwoners, ondernemers en bezoekers. Inwoners kunnen hier (blijven) wonen in een fijne woonomgeving, ondernemers kunnen hun bedrijf uitoefenen en bezoekers komen graag in Pijnacker-Nootdorp.

Pijnacker-Nootdorp wil voor nieuwe en huidige inwoners een aantrekkelijke gemeente zijn. We streven er daarom naar dat onze huidige inwoners een lokale wooncarrière kunnen doorlopen en dat woningzoekenden graag in Pijnacker-Nootdorp kunnen en willen wonen. In de huidige gespannen woningmarkt is dat geen eenvoudige opgave. Ter uitvoering van de Omgevingsvisie Pijnacker-Nootdorp 2050, de Woonvisie Pijnacker-Nootdorp 2020-2030, de Woonzorgvisie Pijnacker-Nootdorp 2023-2030 en het Raadsakkoord op hoofdlijnen 2022-2026 hebben we ons in 2025 ingezet voor het realiseren van voldoende woningen in alle prijsklassen, voor alle doelgroepen in een aantrekkelijke woonomgeving.

Ruimte en wonen in de regio

De keuzes van de landelijke overheid en de provincie Zuid-Holland hebben effect op de ruimtelijke ontwikkeling van Pijnacker-Noordorp. Daarom werken we aan een sterke positie in de regio op basis van onze eigen visie en kwaliteiten. In 2025 hebben we daarom deelgenomen aan verschillende regionale overlegstructuren zoals de bestuurlijke tafel Wonen Haaglanden, de regionale woonzorgvisie, de regionale realisatieagenda en versnellingstafel en de tafel Ruimte Haagse regio.

Op basis van de omgevingsvisie willen we tot 2050 in een rustig tempo nog maximaal 4000 woningen bouwen. We constateren dat zowel het Rijk als de provincie een steeds grotere rol neemt in de ruimtelijke ordening. In 2025 hebben we een zienswijze ingediend op het ontwerp van de herziening van het provinciaal omgevingsbeleid en het ontwerp van de nota Ruimte. Door onze positie in de regio te versterken en alert te zijn op ontwikkelingen op landelijk, provinciaal en regionaal niveau willen we kansen benutten en eventuele bedreigingen tijdig signaleren en beïnvloeden.

Het is fijn wonen in Pijnacker-Nootdorp. Dat blijkt bijvoorbeeld uit de cijfers van de leefbaarheidsmonitor die in 2025 is uitgevoerd. Voor aspecten als de kwaliteit van de woningen en de woonomgeving is de waardering gelijk gebleven. Bovendien zijn er in 2025 392 woningen bij gekomen.

Ruimtelijke kwaliteit

De omgevingsprogramma’s werken de langetermijnvisie uit de omgevingsvisie uit naar de middellange termijn en zorgen voor een koppeling met regels en uitvoering. In 2025 is gestart met het omgevingsprogramma Leefkwaliteit (zie programma 8) en er is verder gewerkt aan het omgevingsprogramma Vitale Glastuinbouwgebieden (zie programma 2). Daarnaast heeft het college in 2025 het thematische omgevingsprogramma Groen in en om de kernen (zie programma 4) vastgesteld. In 2026 gaan we verder met de uitwerking van omgevingsprogramma.

In 2025 is het laatste bestemmingsplan (voor Oude Polder) op basis van de Wet ruimtelijke ordening vastgesteld. Daarnaast is in juni 2025 voor de wijk Tolhek de eerste wijziging van het omgevingsplan Pijnacker-Nootdorp vastgesteld.

Eind 2025 is gestart met een nieuwe ronde gebiedsgerichte toepassing van de regeling ruimte voor ruimte. Daarmee verbeteren we de ruimtelijke kwaliteit in het buitengebied door kassen en bedrijfsgebouwen te slopen en in plaats daarvan compensatiewoningen mogelijk te maken. Daarmee wordt het buitengebied groener. Dit project loopt door in 2026. De middelen voor dit project zijn in zijn geheel opgenomen in een reserve.

Lokale wooncarrière

In de Omgevingsvisie staat dat er mogelijkheden zijn voor 3000 tot 4000 woningen tot 2050. Door in een rustig tempo te groeien, sluiten we zo goed mogelijk aan bij de lokale woonbehoefte. Dit met als doel dat we voldoende woningen beschikbaar hebben voor alle doelgroepen en in alle prijsklassen. De aanhoudende krapte op de woningmarkt maakt dat deze ambitie niet gemakkelijk te realiseren is.

Naar verwachting treedt in 2026 de Wet Versterking regie volkshuisvesting in werking. Dat betekent dat gemeenten daarmee extra werkzaamheden krijgen die leiden tot incidentele en structurele uitvoeringslasten. In de decembercirculaire 2025 staat dat gemeenten daarom in 2026 een incidenteel bedrag ontvangen. Voor onze gemeente is dit een bedrag van € 101.000 dat in 2026 zal worden gebruikt voor het opstellen van de evaluatie van onze woonvisie en woonzorgvisie en het opstellen van het verplichte volkshuisvestingsprogramma. Daarnaast ontvangen we als gemeente jaarlijks een bijdrage voor de uitvoering en handhaving van de Wet goed verhuurderschap en de Wet Betaalbare huur. Deze bedragen worden op de budgetten voor bouwen en wonen begroot

De behoefte aan woningen hangt samen met de demografische druk (zie grafiek 1.1, bron: waarstaatjegemeente.nl, 27 januari 2026). Die bestaat uit de verhouding tussen de som van het aantal personen van 0-20 jaar en 65 jaar of ouder enerzijds en de personen in de ‘productieve leeftijdsgroep’ van 20-64 jaar anderzijds. Landelijk neemt de demografische druk toe door de combinatie van vergrijzing en een afnemend aantal geboortes. In Pijnacker-Nootdorp doet deze trend zich ook voor. De groene druk neemt langzaam af en de grijze druk stijgt.

Het toevoegen van nieuwe woningen draagt bij aan meer evenwicht op de woningmarkt. In 2025 is gewerkt aan De Juffer, de eerste fase en tweede fase van Wijck, de start van de bouw van sociale huurwoningen in Centrumlijn Zuid, de laatste fase van Tuindershof en de bouw van de huurappartementen in Hart van Nootdorp. Onze woningvoorraad groeit, zoals ook te zien is in grafiek 1.2 (bron: waarstaatjegemeente.nl, 20 februari 2026). In 2025 zijn 392 woningen opgeleverd (139 woningen en 253 appartementen), waaronder Casa Vita, De Scheg (Kiem) en De Juffer.