Wat heeft het gekost?

In onderstaande overzichten verantwoorden we de gerealiseerde lasten en baten (voor exploitatie- en investeringsbudgetten) binnen dit programma.

Specificatie van de lasten en baten van het programma

Ruimte en wonen
(bedragen x €1.000)

Prim. begroting
2025

Begroting na
wijziging
2025

Rekening
2024

Rekening
2025

Afwijking tov.
begroting na
wijziging
2025

Afwijking
tov. rekening
2024

Lasten

-19.729

-25.402

-22.177

-24.336

1.066

-2.159

Baten

17.078

21.548

17.699

22.701

1.152

5.002

Totaal

-2.651

-3.854

-4.479

-1.636

2.218

2.843

Specificatie van de lasten en baten per taakveld

Ruimte en wonen
(bedragen x €1.000)

Prim. begroting
2025

Begroting na wijziging
2025

Rekening
2024

Rekening
2025

Afwijking tov. begroting na wijziging
2025

Afwijking
tov. rekening
2024

Lasten per taakveld

810 - Ruimte en leefomgeving

-2.829

-3.683

-3.125

-3.062

621

63

820 - Grondexploitatie

-12.947

-15.324

-15.038

-15.701

-377

-664

830 - Wonen en Bouwen

-1.387

-1.699

-836

-877

822

-41

Totaal

-17.163

-20.707

-18.998

-19.641

1.066

-642

Baten per taakveld

810 - Ruimte en leefomgeving

174

174

603

185

11

-418

820 - Grondexploitatie

13.317

18.793

13.990

19.678

885

5.688

830 - Wonen en Bouwen

2.350

1.350

1.662

1.841

491

179

Totaal

15.841

20.318

16.255

21.704

1.387

5.449

Totaal saldo van baten en lasten

-1.322

-389

-2.743

2.064

2.453

4.807

Toevoeging aan reserves

820 - Grondexploitatie

-2.433

-4.563

-3.046

-4.563

0

-1.517

830 - Wonen en Bouwen

-133

-133

-133

-133

0

0

Totaal

-2.566

-4.696

-3.179

-4.696

0

-1.517

Onttrekking aan reserves

810 - Ruimte en leefomgeving

0

854

501

666

-188

165

820 - Grondexploitatie

1.135

246

931

250

4

-681

830 - Wonen en Bouwen

102

130

12

80

-50

68

Totaal

1.237

1.231

1.444

996

-234

-447

Toevoegingen en onttrekkingen reserves

-1.329

-3.465

-1.735

-3.699

-234

-1.964

Resultaat

-2.651

-3.854

-4.479

-1.636

2.218

2.843

Analyse afwijkingen tussen de begroting 2025 na wijziging en de Jaarrekening 2025

01 Ruimte en wonen
(bedragen × € 1.000)

Baten

Lasten

810 Ruimte en leefomgeving

Implementatiebudget omgevingswet: Voor de implementatie van de Omgevingswet is extra budget beschikbaar gesteld. Dit budget wordt gedurende de hele implementatieperiode tot 2030 ingezet voor incidentele werkzaamheden die voortvloeien uit de Omgevingswet. Het was niet noodzakelijk om het begrote bedrag in 2025 te onttrekken aan de reserve. De werkzaamheden hebben plaatsgevonden binnen reguliere budgetten en personele capaciteit. In de volgende jaren zullen wel extra uitgaven moeten worden gedaan. Daarom wordt voorgesteld om dit budget bij de resultaatbestemming in 2026 beschikbaar te stellen.

-188

188

Personele inzet: In de loop van 2025 heeft een aanscherping en wijziging plaatsgevonden van de posten waarop uren voor werkzaamheden voor omgevingsvergunningen en daaraan verbonden taken geboekt zijn. Daarnaast zijn er in 2025 diverse vacatures geweest, die moeilijk vervulbaar zijn.

-

-262

Ruimte voor ruimte projecten / gebiedsvisie vrijeban: Ruimte voor ruimte is in 2025 gestart en het project loopt door in 2026. Dat is conform planning. Daarom wordt voorgesteld om bij de resultaatbestemming 2025 de financiële middelen voor dit project (€ 540.000) beschikbaar te stellen in 2026. De gebiedsvisie Vrijenban is afgerond Daarmee kan het restantbudget vrijvallen.

-

625

Overig

11

70

820 Grondexploitatie

Antispeculatiebeding: In 2025 zijn inkomsten ontvangen vanuit het anti-speculatiebeding dat op betaalbare woningen in Ackerswoude is gelegd. Het voorstel is om (conform eerder raadsbesluit) deze gelden toe te voegen aan een nieuw in te stellen reserve sociale koopwoningen.

189

-

Hogere winstneming grondexploitatie: In totaal is in 2025 een voordeel op de grondexploitaties gerealiseerd van € 4.772.000 opgebouwd uit de winstneming 2025 (€ 2.485.000) plus de vrijgevallen voorziening Hart van Nootdorp (€ 2.225.000) en gedeeltelijke vrijval van de verliesvoorziening Lint Oude Leede (€ 62.000). Van het voordeel van € 4.772.000 is €4.563.000 gestort in de Algemene Reserve conform begroting. Het overige ad € 209.000 is onderdeel van het jaarresultaat.

209

-

Lagere inkomsten uit verkopen gronden: De inkomsten uit verkopen van gronden en de bijdragen van derden vallen lager uit dan begroot. De realisatie van deze inkomsten schuift door naar 2026. Een nadere toelichting per grondexploitatieproject is opgenomen in de paragraaf grondbeleid.

-780

-

Lagere lasten grexen: Diverse werkzaamheden voor de grondexploitaties, met name de Tuindershof en Oranjepark, hebben nog niet plaatsgevonden in 2025. Deze staan gepland voor 2026. In de paragraaf grondbeleid is een uitgebreide toelichting per project opgenomen.

-

928

Overig

1.271

-1.202

830 Wonen en Bouwen

Leges inkomsten: De hoogte van de legesinkomsten hangt sterk af van het aantal aanvragen omgevingsvergunningen en de bouwkosten van de bouwplannen. Bij de najaarsnota 2025 zijn de verwachte inkomsten van de bouwleges voor 2025 met €1 miljoen naar beneden bijgesteld. De feitelijke inkomsten blijken minder hard te zijn gedaald dan in het najaar voorzien.

440

-

Personele capaciteit: In de loop van 2025 heeft een aanscherping en wijziging plaatsgevonden van de posten waarop uren voor werkzaamheden voor omgevingsvergunningen en daaraan verbonden taken geboekt zijn. Daarnaast zijn er in 2025 diverse vacatures geweest, die moeilijk vervulbaar zijn.

-

500

Uitgaven controle bouwvoorschriften: Voor de controle bouwvoorschriften is in 2025 incidenteel € 213.000 beschikbaar gesteld. Deze middelen zijn niet nodig geweest. In de volgende jaren zullen wel extra uitgaven moeten worden gedaan in het kader van de implementatie van de Omgevingswet. Daarom wordt voorgesteld om dit budget bij de resultaatbestemming in 2026 beschikbaar te stellen.

-

213

Wet goed verhuurderschap: In 2025 is budget € 129.000 (€ 60.000 structureel en €69.000 incidenteel) voor de uitwerking/ invoering Wet goed verhuurderschap beschikbaar gesteld. De uitwerking volgt in 2026 en verder. Bij de resultaatbestemming 2025 wordt voorgesteld het incidentele budget ad € 69.000 in 2026 beschikbaar te stellen.

-

129

Overig

1

-20

Totaal 01 Ruimte en wonen

1.152

1.170

Investeringen

Investeringsbudget

Ruimte en wonen

Beschikbaar na bijstelling Najaarsnota 2025

Werkelijke uitgaven 2025

Restant

Afsluiten / handhaven

Voorber.budget Oranjepark,ruimtelijke visie(2022)

-313.749

140.374

-454.123

Afsluiten

Bouwweg Hoogseweg 8

-115

0

-115

Afsluiten

-313.864

140.374

-454.238

Totaal af te sluiten

Strategische grondvoorraad en af te stoten gronden

3.104.048

-1.193.715

4.297.763

Handhaven

Voorbereidingsbudget Dwarskade (2024)

191.891

360.105

-192.401

Handhaven

Verkenning ont.mogelijkheden Boezem West (2024)

48.485

58.909

-10.424

*

Handhaven

3.344.424

-774.701

4.094.938

Totaal te handhaven

Totaal Ruimte en wonen

3.030.560

-634.328

3.640.700

Toelichting investeringen

Voorbereidingsbudget Oranjepark Ruimtelijke Visie

De grondexploitatie Oranjepark is in september 2025 geopend. Voor de dekking van voorbereidingskosten en het ontwikkelen van een ruimtelijke visie over het gebied is in 2022 een bestemmingsreserve gevormd. De kosten moeten ten laste van deze reserve worden gebracht, omdat dit begroot is in 2026 zal dit in 2026 plaatsvinden.

Strategische grondvoorraad

Voor de aankoop van strategische gronden is een budget beschikbaar. In 2025 zijn enkele percelen aangekocht (€ 3,0 mln.). Daarnaast zijn gronden ingebracht in de grondexploitatie Oranjepark (waarde € 3,7 mln.) en verkocht (€ 0,5 mln.) waardoor per saldo de balanspositie afneemt.

Voorbereidingsbudget Dwarskade

Voor de voorbereiding van de grondexploitatie Dwarskade is een budget beschikbaar gesteld. In januari 2026 is deze grondexploitatie geopend en worden deze voorbereidingskosten onderdeel van de grondexploitatie.