In de begroting 2025 is voor het eerst een paragraaf duurzaamheid opgenomen, zoals aangekondigd in de voorjaarsnota 2024/kadernota 2025. De paragraaf bevat een samenhangende beschrijving van alle activiteiten die de gemeente uitvoert op het gebied van duurzaamheid in brede zin van het woord (sustainability).

Bij duurzaamheid in brede zin gaat het om sociale, fysieke en economische duurzaamheid (people, planet, profit). Duurzaamheid krijgt in het gemeentelijk beleid ruim aandacht en is terug te vinden in alle programma's van de begroting.

Hieronder zal per programma worden beschreven welke activiteiten op het gebied van brede duurzaamheid in 2025 zijn uitgevoerd.

Programma 1

Binnen dit programma streven we naar een evenwichtige woningvoorraad met passende en betaalbare woningen. Bij inbreiding en uitbreiding bouwen we voort op het herkenbare, aantrekkelijke, groene en dorpse woon- en leefklimaat met een hoge woonkwaliteit. Hierbij hebben we aandacht voor duurzaamheid en klimaatbestendigheid. In 2025 is een aantal woonprojecten gerealiseerd met bijzondere aandacht hiervoor. Casa Vita (99 woningen, koop en huur) is uitgevoerd in houtbouw, met duurzame collectieve energievoorziening en veel natuurinclusieve maatregelen zoals klimaatbestendige beplanting rondom het complex. Dit laatste geldt ook voor de Juffer (23 woningen), dat qua energiebehoefte ruim voldoet aan de BENG (Bijna Energie Neutraal Gebouw) normen.
Gebouw De Knoest (29 woningen) in KIEM/de Scheg is volledig in hout uitgevoerd. Naast duurzaam materiaalgebruik zijn de woningen ook gasloos. Ook hier zijn in de omgeving van het gebouw natuurinclusieve en klimaatbestendige maatregelen getroffen. Bij voorbereiding van nieuwe ontwikkelingen wordt eveneens invulling gegeven aan de ambities op het gebied van duurzaamheid. Zo staat bijvoorbeeld in de gebiedsvisie Dwarskade als één van de drie kernambities dat groen een centrale rol speelt bij de inrichting van de wijk. Er wordt ingezet op onder andere het 3-30-300-principe, een centraal wijkpark, ecologische verbindingen en natuurvriendelijke inrichting. De openbare ruimte nodigt uit tot ontmoeten, bewegen en draagt bij aan een gezond ecosysteem.

Programma 2

Voor een aantrekkelijk economische vestigingsklimaat zijn innovatie, verduurzaming en circulariteit belangrijk. Onze rol is het faciliteren en aanjagen van deze ontwikkelingen. In de selectieprocedure voor uitgifte van nieuwe bedrijfspercelen is duurzaamheid een belangrijk criterium. In 2025 is een aantal bedrijfspanden opgeleverd met die extra scoren qua duurzaamheid en circulariteit. Ook hebben twee bedrijven een openbaar toegankelijk laadplein op hun terrein aangelegd, die openbaar toegankelijk zijn voor zowel elektrische personen- als vrachtauto's. Met financiële steun van businesspark Haaglanden is onderzoek gedaan naar de haalbaarheid van een circulaire hub op bedrijventerrein de Boezem. De inzet op dit bedrijventerrein is stapsgewijs te werken van losse circulaire initiatieven naar een gestructureerde aanpak. Ondernemers kunnen ook gebruik maken van duurzaamheidscoaches, die door de gemeente gefaciliteerd worden. In 2025 hebben 25 bedrijven hiervan gebruik gemaakt.

Programma 3

In dit programma is duurzame mobiliteit een belangrijk thema. Het bevorderen van schone vormen van vervoer staat centraal.
In 2025 is gewerkt aan een nieuwe concessie voor laadpalen in de openbare ruimte. De aanbesteding die zowel gaat over nieuwe laadpalen als over beheer en onderhoud van de bestaande zal in 2026 worden afgerond. In de nieuwbouwwijk Wijck is een mobiliteitshub geopend. Het betreft een zogenaamde SmartDock, een duurzame, innovatieve parkeervoorziening die tevens energie opwekt voor de wijk. Naast parkeergelegenheid voor bewoners en bezoekers (P+R functie) bevat de hub ook andere voorzieningen waaronder een sportvoorziening op het dak.

Programma 4

Dit programma richt zich op het behoud en versterking van het groen in de gemeente. Daarnaast richt het programma zich op het klimaatbestendig maken van de gemeente. In 2025 is het Omgevingsprogramma Groen in en om de kernen voorlopig vastgesteld. Qua fysieke maatregelen was het inrichten van het weidevogelgebied in de Zuidpolder van Delfgauw een belangrijke ontwikkeling. Ook zijn er in de openbare ruimte klimaatbestendige maatregelen genomen. In nieuwbouwwijken zoals Tuindershof en de Scheg zijn wadi’s en waterdoorlatende verharding bij parkeervakken aangelegd. Bij renovatieprojecten in de wijken Koningshof en Klapwijk is ook waterdoorlatende verharding bij parkeervakken toegepast. Daarnaast hebben we deelgenomen aan het NK tegelwippen. Door inwoners zijn ruim 12.000 tegels verwijderd en vervangen door groen. Als gemeente zelf hebben we bijna 5.500 tegels uit de openbare ruimte verwijderd.

Programma 5, 6 en 7 (hechte samenleving)

Ons doel is dat ieder kind en jongere in de eigen buurt toegang heeft tot onderwijs, opvang en een gezonde leefomgeving. Samen met scholen, kinderopvangorganisaties, sportaanbieders en maatschappelijke partners werken we aan Integrale Kindcentra (IKC’s) en stimuleren we een gezonde en actieve leefstijl. We zetten in op inclusief onderwijs en maatwerk, zodat ieder kind de ondersteuning krijgt die nodig is. Ook richten we ons op het voorkomen van onderwijsachterstanden en het behalen van een startkwalificatie, met extra aandacht voor samenwerking tussen onderwijs en bedrijfsleven. In 2025 hebben we ons voorbereid op de invoering van de wet Van school naar duurzaam werk per 1 januari 2026, die de aansluiting op de arbeidsmarkt versterkt. Daarnaast integreren we gezondheidsbeleid en preventie in onze aanpak en voeren we de campagne Normaliseren: opgroeien gaat met vallen en opstaan, en centraal staat het welbevinden van kinderen. Hoe bouwen we aan een omgeving die veerkracht stimuleert, waar kinderen kunnen groeien én zichzelf kunnen zijn? Niet elke hulpvraag is een zorgvraag. We bieden ondersteuning waar dat echt nodig is. Voor volwassenen blijft het versterken van basisvaardigheden een speerpunt, zodat iedereen kan meedoen in een inclusieve samenleving.

Met scholen, kindervangorganisaties werken we samen met partners op het gebied van sport en preventie aan een gezond Pijnacker-Nootdorp. Dit komt voort uit zowel het Sportakkoord Pijnacker-Nootdorp 2023-2026 als uit het Lokaal gezondheidsbeleid. Het Lokaal gezondheidsbeleid is in 2025 geactualiseerd (inclusief uitvoeringsprogramma 2025-2029).

Voor de Prinsenhof in het Koningshofscholencomplex is met succes een DUMAVA subsidie aangevraagd, waardoor dit pand in 2026 verduurzaamd kan worden.

In sporthal de Viergang is akoestische demping aangebracht om de gebruikers meer comfort qua geluid te bieden.

Voor het maaien van de sportvelden van Oliveo en DSVP zijn maairobots aangeschaft die minder uitstoot veroorzaken dan de tractors die tot voor kort werden gebruikt.

Er is in 2025 gewerkt aan de Lokale Inclusie Agenda. De aanleiding is het VN-Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap, dat Nederland in 2016 heeft ondertekend. Dit verdrag verplicht gemeenten om lokaal beleid te ontwikkelen en uit te voeren dat inclusie bevordert. De agenda richt zich op inwoners die belemmeringen ervaren in hun deelname aan de samenleving. Het sluit aan bij de omschrijving van het VN-verdrag, waarin staat dat uiteenlopende beperkingen – lichamelijke als mentale (psychische en verstandelijke) beperkingen en chronische ziekten – invloed kunnen hebben op iemands mogelijkheden om mee te doen. Deze beperkingen kunnen zich voordoen in alle levensfasen: van kind tot oudere (zoals beschreven in de VNG-handreiking Iedereen doet mee!). De Lokale Inclusie Agenda is een leidraad voor ons handelen, die aansluit bij de veranderende samenleving en passend is bij de toekomstige ontwikkelingen in Pijnacker-Nootdorp. De vaststelling van de Lokale Inclusie Agenda is voorzien in het eerste kwartaal 2026.

In 2025 loopt de pilot welzijnsondersteuner ouderen twee jaar en wordt deze nu geëvalueerd. Met deze pilot in de huisartspraktijken wordt een betere verbinding gecreëerd tussen zorg en welzijn. Naast een waardevolle bijdrage op de fysieke en mentale gezondheid van de oudere inwoner, wordt verwacht dat de financiële druk op de maatwerkvoorzieningen minder hard zal stijgen. De signalerende functie van de welzijnsondersteuner ouderen is erop gericht om in een vroegtijdig stadium met zo licht mogelijke ondersteuning de oudere weer zelfredzaam te maken.

Programma 8

Ten aanzien van de warmtetransitie is in 2025 gestart met het opstellen van het Warmteprogramma. Na inwerkingtreding van landelijke wetgeving die nodig is voor dit programma zal het programma in 2026 worden. Ten aanzien van collectieve warmtenetten is een haalbaarheidsstudie gedaan voor een aantal wijken.

De uitbreiding van de subsidieregeling isolatie heeft in 2025 geleid tot een record aantal toegekende aanvragen. Er zijn meer dan 300 aanvragen toegekend, tegenover ruim 100 in 2023 en bijna 150 in 2024. Het aantal geplaatste zonnepanelen bij particulieren nam af. Bij bedrijven was nog wel sprake van een toename. Het aantal geplaatste warmtepompen en laadpalen zat op hetzelfde niveau als in 2024.

In 2025 is ook gewerkt aan het Omgevingsprogramma Leefkwaliteit waarin onder ander kaders en maatregelen zullen worden opgenomen voor een betere lucht- , water- en bodemkwaliteit. De vaststelling van het programma is voorzien in 2026. Op het gebied van waterkwaliteit is, naast de reeds bestaande werkzaamheden via de regionale samenwerking Emissieloze kas, een maatregelenpakket vastgesteld voor extra inspanning om de KRW doelen eind 2027 te halen. Hiervoor is gebruik gemaakt van de staat van het water, dat samen met het Hoogheemraadschap van Delfland is opgesteld. De staat van water geeft per gebiedstype aan waar we nu staan qua waterkwaliteit, maar ook welke handelingsperspectieven er zijn om de waterkwaliteit te verbeteren.

Programma 9

Met dit programma streven we naar een transparante overheid, met een goede dienstverlening en een goede democratische besluitvorming. De nieuwe Visie op dienstverlening 2025–2028 die in 2025 is vastgesteld levert hieraan een bijdrage.